مراسم یادمان نخستین سالگرد درگذشت استاد سیدمحسن مصطفی زاده برگزار شد

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری خراسان رضوی، در این مراسم که به همت حوزه هنری خراسان رضوی و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با حضور جمعی از مسئولان، هنرمندان، فرهیختگان، اساتید حوزه و دانشگاه، خانواده و جمعی از شاگردان و علاقه مندانش برگزار شد، یاد و نام او گرامی داشته شد.

شخصیتی فراگیر
در ابتدای این همایش مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با بیان اینکه هنر و ادبیات خراسان مردی بزرگ و پشتوانه ای عظیم را از دست داد، گفت: استاد مصطفی زاده، هنرمند متعهد و مردمی و شاعر و نویسنده انقلابی، حق بزرگی بر گردن فرهنگ و هنر خراسان دارد.محمد حسین زاده ادامه داد: عشق به انقلاب اسلامی و امام (ره)و رهبرمعظم انقلاب و ایستادگی بر آرمان های اعتقادی اش زبانزد اهالی فرهنگ و هنر بود.وی افزود: شاگردی آیت ا... حق شناس و علامه آشتیانی روح و جانش را جلا داده بود و چون سخن می گفت، حرفش بر دل وجان مخاطبش می نشست. او هم محکم پای اعتقاداتش می ایستاد و هم لطف و مهربانی اش جاری بود.حسین زاده با اشاره به اینکه مصیبت از دست دادن او سخت است، در ادامه خاطرنشان کرد: مرحوم مصطفی زاده ادیب، هنرمند و شخصیتی کم نظیر بود. ویژگی بارز او ارادت به ساحت مقدس امام مهربانی ها بود. او معلم بود و در چندین عرصه اهل نظر و تخصص بود و با اهل نظر و اساتید حوزه هم نشینی داشت. به دلیل صمیمیتش هیچ گاه کنار او گذر زمان حس نمی شد.وی ادامه داد: او از یک سو مشاور اهالی هنر و تئاتر استان و از سوی دیگر مأنوس با شعر و ادب بود و همین موضوع سبب می شد تجربه ما از او، شخصیتی همه جانبه و چندوجهی باشد.مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی افزود: با وجود این، تواضع و شخصیت کریمانه استاد مصطفی زاده شرایطی را ایجاد می کرد که اگر شما کوچک ترین ارتباطی با او برقرار می کردید، امکان نداشت که شیفته شخصیت و منش او نشوید.

ستاره ای درخشان از سپهر خراسان
در ادامه محمد حسین زاده به قرائت پیام ویژه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پرداخت و از زنده یاد مصطفی زاده به عنوان یکی از ستارگان درخشان سپهر پرتلألؤ خراسان یاد کرد و او را شخصیت چندوجهی فرهنگ، هنر و عرفان کشور در مشهد دانست.
در بخشی دیگر از پیام دکتر محمد مهدی اسماعیلی آمده است: خراسان این خطه ادب پرور و خطیب پرور همواره مفتخر و معطر به حضور خسرو اقلیم توس، حضرت شمس الشموس، امام رضا (ع) است که زیستن در لوای نورانی ایشان ارزنده ترین سرمایه معنوی و روشنایی بخش قلب جان مردمان ایران زمین به شمار می رود. استاد سیدمحسن مصطفی زاده نویسنده، شاعر، پژوهشگر فقید و یکی از ستارگان درخشان سپهر پرتلألؤ خراسان هم در شعر و ادبیات و هم در هنر نمایش و تعزیه خوش درخشید و نامی نیک از خود به یادگار گذاشت. یاد و خاطره این الگوی هنر متعهد انقلابی و دینی خراسان را گرامی می داریم و رحمت و رضوان الهی را از پیشگاه پروردگار مهربان برای این هنرمند متعهد مسئلت می کنیم.

رفع مظلومیت از هنرمندان
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی نیز استاد مصطفی زاده را یکی از اسطوره های فرهنگ در مشهدالرضا (ع) دانست و گفت: پس از درگذشت او هنرمندان بسیاری به بیان شناختشان از این هنرمند فقید پرداختند که این نشان از ابعاد مختلف شخصیتی او دارد که در وجود استاد متجلی بود.حجت الاسلام والمسلمین نصرا... پژمان فر تصریح کرد: عمده دلتنگی هایی که استاد مصطفی زاده داشت با محوریت زدودن غبار محرومیت از چهره هنر و رفع مظلومیت از هنرمندانی است که در عین عظمت شخصیت، ناشناخته و گمنام ماندند و غریبانه از دنیا رفتند. از قضا این سرنوشت شامل حال خود مرحوم مصطفی زاده هم شد و در زمان حیات استاد، کمتر کسی متوجه شأن و جایگاه او بود.وی با اشاره به منش استاد مصطفی زاده یادآوری کرد: در دیدارهایی که با او در منزلش داشتم یا در تماس های مختلف، هر بار بر جمع شدن اصحاب هنر دور هم تأکید داشت. او معتقد بود جلسه های بی ریای چای خوری را ادامه دهیم و هنرمند و مسئول کنار هم بنشینند و از حال هم و مشکلاتشان باخبر باشند. به نظر من اندیشه او باید ادامه یابد، باید کنار هم باشیم تا از عزیزانی که فرهنگ و هنر و ارزش های دیرینه و چندهزارساله کشورمان را به ما رسانده اند، حمایت کنیم و این زمینه را باید فراهم سازیم.پژمان فر با بیان آنکه نقطه نظرات استاد مصطفی زاده عرفانی بود، یادآور شد: امیدوارم همه ما بخشی از انتظارات او را برآورده کنیم.رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس با بیان این نکته که همه چیز در گرو عدد و رقم و بودجه و اعتبار نیست، افزود: به اعتقاد من می توان با صرف کمترین هزینه ها، زمینه تکریم و تعظیم سرمایه های فرهنگی شهر را فراهم کرد.وی خاطرنشان کرد: در هیچ دوره ای، هرگز ردیف بودجه ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سنگین نبوده اما حافظه تاریخی مردم و هنرمندان، وجه تمایز مدیران کل را در جایی می داند که دست از استفاده تصنعی و ابزاری از هنر و فرهنگ برداشته و هنرمندان را قلبا تکریم کرده اند.

راهنمای حوزه فرهنگ و ادب
سعید زمانی، نماینده حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان رضوی، در یادمان سالگرد عروج استاد سید محسن مصطفی زاده بازخوانی اندیشه و مسلک او را راهنمای دغدغه مندان حوزه فرهنگ و ادب خواند. او در ادامه پیام محمدمهدی دادمان، رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی کشور، را قرائت کردکه در بخش هایی از آن آمده است: با اندوه بسیار یک سال از رحلت استاد سیدمحسن مصطفی زاده، هنرمند مردمی، پژوهشگر و فیلسوفِ ذوابعاد، گذشت. این معلم عارف مسلک سال ها به تربیت شاگردان فراوانی همت گمارد اما به جز تدریس، در پژوهش، شعر، نمایش، نقد و نویسندگی نیز صاحب سبک و عنوان بود و به درستی یکی از مهم ترین منتقدان در عرصه تئاتر به حساب می آمد. تألیف آثار متعدد منتشر شده و در دست انتشار، نگارش صدها مقاله و تصحیح بیش از پنجاه مجلس تعزیه، گواهی صحت اطلاق عنوان نفر اول تعزیه کشور به ایشان است. ولایت مداری و پایبندی او به آرمان های انقلاب اسلامی بر کسی پوشیده نیست و ارادت خالص و عشق وافر به ائمه اطهار(ع) به ویژه امیرالمؤمنین (ع) و ثامن الحجج (ع) در بیشتر آثارش مشهود است که ایمان دارم این سرسپردگی و تولی همچنین مساعی خالصانه دستگیر این هنرمند در سرای باقی باشد.

آیینه بود
در ادامه این مراسم، هادی منوری، شاعر و پژوهشگر برجسته کشور، گفت: سید محسن مصطفی زاده علاوه بر همه خصوصیاتی که از او یاد شد آیینه بود، اگرچه خیلی اندیشیدم که او را به چه تشبیه کنم؛ زیرا در دنیای کنونی مانند او کم است. وی ادامه داد: او زلال و مهربان و صادق بود. او همان بود که نشان می داد و فردی بود که عکس خودت را بدون رودربایستی به خودت نشان می داد. اهل پنهان کاری نبود. استاد مصطفی زاده زلال بود و همین ویژگی او را متمایز می کرد.

او در میان ماست
هوشنگ جاوید، هنرمند پیشکسوت هنرهای آیینی کشور نیز درباره شادروان مصطفی زاده گفت: این استاد فقید در هنر پژوهش های زیادی انجام داده بود. او بیشتر نسخ تعزیه و شبیه نامه های خراسان را مطالعه و ابهام زدایی کرده بود.این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: او دو سال در بین گروه های تعزیه خوان رفت وآمد داشت تا نسخ مختلف را بیابد. آن ها به نسخ آبی و بی نقطه معروف هستند.وی بیان داشت: او یکی از مهم ترین منتقدان عرصه تئاتر کشور است که نگارش صدها مقاله و تصحیح بیش از پنجاه مجلس تعزیه را نیز در کارنامه هنری خود دارد و برخی او را نفر اول تعزیه کشور می دانند.این هنرمند مشهدی موسیقی مقامی کشور یادآور شد: افکار و آثار او در میان ماست، پس او نرفته است و همواره یاد و نامش و افکارش ماندگار است.

یک سال است مشهد شما را دارد
 دختر مرحوم سید محسن مصطفی زاده به نمایندگی از خانواده، دل گویه ای را قرائت کرد: سلام پدر! تقویم می گوید یک سال از نبودنتان گذشت و خدا می داند که برایم چگونه گذشت. تقویم می گوید که یک سال است که مشهد شما را ندارد؛ اما پدر! من می گویم که یک سال است مشهد شما را دارد و این داشتن چقدر نداشتنمان را فریاد می زند. اما تقویم روزگار من یک سال است که ورق نخورده است. ساعت ها و ثانیه ها خشکشان زده است و هنوز در بهت آخرین لحظه ای هستم که مثل همیشه استوار و با صلابت ایستاده بودی. هنوز لحظه ها و حتی ثانیه ها به من مبهوت مانده اند در کمند اسفند یک هزار و چهارصد.انسیه مصطفی زاده در بخشی دیگر دل نوشته خود خواند: آخرین گفت وگویمان در گوشم طنین انداز است و هرزمان به حرف ها و کلمات شما فکر می کنم، بیشتر به این پی می برم که در آن فضا هم می خواستی به من درس بدهی؛ درس زندگی، درس انسانیت، زنده زیستن، زنده ماندن، درس شجاعت، شجاعت برای زندگی.به من گفتی دخترم زمانی قلم روی کاغذ می گذاشتی و نوشته هایت را برایم می خواندی. برایم بخوان. خندیدم و گفتم پیش شما مگر می توان از قلم سخن گفت، پیش شما چه باید بگویم؟ گفت: پشیمان می شوی اگر برایم نخوانی و در آینده، من نباشم که بخوانی. گفتم، مگر چراغ کم سو در برابر خورشید از نور می تواند حرفی بزند؟ گفتی: چراغ در شب که خورشید نباشد، حرف هایش شنیدنی است و امروز حرف های این چراغ کم سو در برابر خورشید، جز دلتنگی چه می تواند باشد. اما مگر خورشید را می توان انکار کرد. خورشید حتی زمانی که پشت ابرها باشد، خورشید است که می تابد، مخصوصا خورشیدی که نامش پدر باشد. سپاس که آمده اید، بوده اید و در کنارمان مانده اید.

همواره از او می آموختم
در بخشی دیگر از این مراسم داریوش ارجمند طی تماسی با بغض و اشک گفت: سید بزرگوار از بهترین دوستانم بود و من همواره در کنارش تلمذ می کردم.
این هنرمند پیشکسوت تئاتر و سینمای کشورمان افزود: او معلم بود و هر ساعتی کنار او نشستن، ساعت ها یادگرفتن بود. خاطرات زیادی با او دارم. متأسفم که مرد بزرگی را از دست داده ایم.

ترسیم چهره استاد توسط احمد منصوب
پخش کلیپ از زندگی و فعالیت های استاد مصطفی زاده و شعرخوانی استاد شفق، پیشکسوت شعرآیینی مشهد و کشور، از دیگر برنامه های این مراسم بود.احمد منصوب، هنرمند نقاش مشهدی که طی برگزاری مراسم، تابلو چهره استاد مصطفی زاده را ترسیم کرد، این اثر را به انسیه مصطفی زاده - به نمایندگی از خانواده این مرحوم- اهدا کرد. همچنین اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، اداره کل آموزش وپرورش استان، کانون فکری و پرورشی کودک و نوجوان خراسان رضوی، حوزه هنری خراسان رضوی، مؤسسه فرهنگی آفرینش های آستان قدس رضوی هدایایی را به فرزندان مرحوم اهدا کردند.

***

زنده یاد مصطفی زاده معلم، شاعر، عارف، نویسنده، پژوهشگر و هنرمند پیشکسوت تئاتر خراسان و کشور بود که ۱۱ اسفند سال گذشته درگذشت و در قطعه میرزا جواد آقای تهرانی در بهشت رضا (ع) به خاک سپرده شد. او پس از اتمام تحصیلات و استخدام در آموزش وپرورش با تربیت شاگردان فراوانی در کسوت معلمی بازنشسته شد اما فارغ از تدریس در پژوهش، هنر، شعر و نویسندگی نیز صاحب سبک و عنوان شد. او یکی از مهم ترین پژوهشگران تعزیه در کشور به شمار می آید که نگارش صدها مقاله و تصحیح بیش از پنجاه مجلس تعزیه را نیز در کارنامه هنری خود داشت. کتاب های «الفبای حسن»، «حدیث ولایت مالک»، «آیینه حق نما»، «منتخب مناقب امیرالمؤمنین(ع) در شعر فارسی»، «یاعلی(ع)»، «سیری در ۱۲۱ حدیث نبوی (ص) با مطلع یا علی (ع)»، «یک یا علی(ع) دیگر»، «لبیک یا علی(ع)» و نمایشنامه های «محاکات» و «ابدال» و مجموعه اشعار وی ازجمله آثاری است که تاکنون از وی به چاپ رسیده است و ده ها عنوان مطلب کتاب نیز آماده انتشار دارد.