اهمیت پرداختن به شاهنامه باید برای همه تبیین شود

گنجی به نام شاهنامه
علیرضا محمودی ایران مهر، درباره حضورش در رویداد ملی داستان حماسی می گوید: ما برای جنبه های اجتماعی و زندگی عمومی و جنبه های فرهنگی و فکری به شاهنامه نیاز داریم که جنبه دوم برای من بسیار مهم است. بنابراین از همان دوره اولی که مسابقه داستان حماسی برگزار شد، همراهش شدم. علاوه بر این رویداد، هرجا و در هر نقطه ای حرکتی در ارتباط با شاهنامه انجام شود و کاری از من ساخته باشد حتما آنجا حضور پیدا خواهم کرد.
او بیان می کند: برگزاری این رویدادها بیش از هر چیز می تواند به کسانی که دل بسته ادبیات حماسی و شاهنامه هستند کمک کند تا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و جریانی بسازند. همچنین جشنواره ها می توانند بستری برای حمایت از افراد مستعد باشند و امکانی ایجاد کنند تا مخاطبان با محصولاتی که براساس شاهنامه تولید می شود بیشتر آشنا شوند. البته نباید به برگزاری جشنواره ها برای ترویج روحیه حماسی و آشنایی مردم با شاهنامه اکتفا کرد و لازم است که کارهای اجرایی و حمایتی دیگری نیز در این زمینه صورت بگیرد.
محمودی که باور دارد تا امروز کاری جدی در زمینه معرفی شاهنامه صورت نگرفته است یادآور می شود: شاهنامه گنجی است که به هرشکل در اختیار ما قرار گرفته است. پس ما باید بتوانیم از این گنج بهره مند شویم و خیلی از مشکلات و کمبودهای زندگی اجتماعی مان را با کمک آن برطرف کنیم.
این نویسنده درباره بهره گیری از خروجی جشنواره ها نیز بیان می کند: طراحی یک رویداد و استفاده از محصولاتش تا حد زیادی به عشق و علاقه متولیان و مسئولان برمی گردد. اما متأسفانه در اطراف ما همه چیز فرمایشی و غیر کاربردی است. مسئله ای که می تواند به جشنواره های فرهنگی، هنری و ادبی و تمام فعالیت های فرهنگی آسیب بزند. درحالی که ما باید از جشنواره ها بهره ببریم، از اطلاعات جمع آوری شده استفاده کنیم، افراد شرکت کننده را با یکدیگر مرتبط نگه داریم و محصول تولید شده را به دست مردم برسانیم.

ضرورت تبیین اهمیت شاهنامه
محمودی، درباره دلیل کم کاری در حوزه تولید آثار مبتنی بر شاهنامه می گوید: این کم کاری به همه برمی گردد. چون هرکدام از ما از مسئول تا نویسنده وظیفه ای بر عهده داریم و نمی شود همه چیز را از یک نفر خواست.
او تأکید می کند: همه ما می دانیم شاهنامه مهم است اما اینکه چقدر و چرا مهم است، مسئله اصلی است که یک بار باید برای همه تبیین شود.
این نویسنده با اشاره به ضرورت وجود زیرساخت در ادبیات یادآور می شود: وقتی یک نویسنده در برابر ادبیات جهان قرار می گیرد، با انبوهی از آثار بزرگ روبه رو می شود که ریشه های تاریخی عمیقی هم دارند. این نویسنده در برابر این آثار جهانی نیاز به هویتی مستقل دارد تا بتواند کاری خلاقانه تولید کند وگرنه فقط یک مصرف کننده و بازتولید کننده خواهد بود.
به گفته محمودی، برای اینکه نویسنده خلاق باشد و حرفی برای گفتن داشته باشد، به یک پشتوانه تاریخی و عقبه نیاز دارد که اگر آن را پیدا نکند، تبدیل به فردی بی سرپناه و یتیم فرهنگی در دنیای امروز می شود.
او بیان می کند: شاهنامه می تواند تمام پشتوانه نویسنده باشد تا با تکیه بر آن حرفش را بزند. این تکیه کردن باعث می شود نویسنده بین آثار بزرگی که در گوشه و کنار جهان تولید می شود سرگردان نباشد و بداند به کجا تعلق دارد و از چه جایی تغذیه می کند. در نتیجه مسیر خودش را نیز در دنیای امروز بهتر تشخیص دهد. این بزرگ ترین تأثیری است که نویسنده می تواند از شاهنامه بگیرد.

نیاز به سرمایه
محمودی ایران مهر، که تجربه فیلم نامه نویسی را هم در کارنامه خود دارد درباره اقتباس از داستان های شاهنامه برای ساخت فیلم می گوید: این نوع تولیدات به سرمایه گذاری عظیمی نیاز دارد و به صورت معمول فرد نمی تواند دست به تولید آثاری با محوریت شاهنامه بزند، مگر اینکه پشتوانه دولتی و خاصی داشته باشـــد. این پشتوانه هم معمولا سخت فراهم می شود.
او با اشاره به تولیدات بســـیــار نــازل و پیش پا افتاده ای کـه تا امــروز با محــــوریـــت شـــاهـــنامـه ساخته شده بیان می کند: سینما با ادبیات تفاوت دارد. در تولید یک اثر ادبی معمولا یک نفر حضور دارد اما برای ساخت اثر سینمایی باید ده ها یا صدها نفر درکنار هم جمع شوند که این اتفاق سرمایه عظیمی را می طلبد.
این نویسنده یادآور می شود: اگر اثری تولید شود که جنبه تبلیغاتی و تنگ نظرانه نداشته باشد و طراوت، پیچیدگی ها، ظرافت و لایه لایه بودن شاهنامه را دارا باشد مردم از آن استقبال خواهند کرد.
به گفته او، شاهنامه سرمایه ماست که باید از آن درست استفاده کنیم تا اتفاقات مؤثری رخ دهد.

خنیاگری پهلوان
محمودی، درباره اثر خودش که در رویداد داستان حماسی برگزیده شده نیز توضیح می دهد: من حدود 10 سال است که به صورت پراکنده روی شاهنامه کار می کنم، اثر پذیرفته شده ام در رویداد داستان حماسی نیز یکی از داستان هایی بود که پیش از این آماده کرده بودم و داستان آن درباره یک نوازنده تنبور است که پهلوان نیز هست.
به گفته او، خنیاگری هنر است و به خیلی از پهلوانان آن را می آموزند، شخصیت اصلی داستان هم پهلوانی است که خنیاگر است، با موسیقی سروکار دارد و کوک خاصی نیز برای تنبور ایجاد کرده است.
این نویسنده بیان می کند: در ماجرای جنگ بین ایران و توران و انتقام خواهی کیخسرو برای سیاوش، برادر این موسیقی دان در جست و جوی او همراه سپاه ایران به سمت توارن رهسپار می شود. او هرقدر جلو می رود با آثار بیشتری از برادرش آشنا و متوجه می شود این موسیقی فراتر از صداست که گویی می خواهد سپاه ایران را که به سمت توران حرکت کرده هدایت کند.
محمودی، درباره امکان انتشار داستانش نیز توضیح می دهد: در جشنواره صحبتی برای انتشار آن نشد و نمی دانم ماجرا به چه شکل خواهد بود ولی در هرحال من در جست وجوی یک یا چند همراه هستم تا داستان هایی که در ارتباط با شاهنامه نوشته ام و خواهم نوشت را به صورت مجموعه ای از کتاب ها و قصه ها و رمان های به هم پیوسته منتشر کنم. چون به نوعی تمام عشق و نیرو و زندگی ام را پای این کار گذاشته ام.
او یادآور می شود: حدود هفت، هشت سال پیش کاری به نام «فریدون پسر فرانک» از من منتشر شد که داستان زندگی فریدون را از نگاه چندین شخصیت به شکلی مدرن روایت می کرد. اما به دلایلی این کار دیده نشد و دیگر هم تجدید چاپ نشد.

کتابی تازه منتشر شده با روایتی از مشهد
محمودی ایران مهر، در بخش دیگری از صحبت هایش درباره اثر جدیدش به نام «برف تابستانی» که به تازگی منتشر شده توضیح می دهد: کتاب جدیدم داستان بلندی است که در مشهد بیشتر اتفاقاتش رخ می دهد. یک داستان به ظاهر عاشقانه که با عشق شروع می شود و به چیزهای فراتر از عشق می رسد. در واقع سعی کرده ام در آن روایتی متفاوت از عشق ارائه کنم.
او همچنین بیان می کند: «برف تابستانی» چند هفته پیش منتشر شد و به نمایشگاه امسال کتاب تهران نیز رسید. بازتاب و استقبال خوبی هم در این مدت از کتاب شده ، حداقل نظرهایی که در این چند روز دریافت کرده ام، خوب و دل گرم کننده بوده است.
محمودی، با اشاره به مراسم رونمایی از اثر جدیدی در مشهد که چند هفته گذشته برگزار شد می گوید: احتمالا دوباره به مشهد می آیم و برنامه هایی برای معرفی کتاب خواهم داشت چون فکر می کنم «برف تابستانی» می تواند برای مردم مشهد جذاب باشد.
این نویسنده درباره ردپایی که از مشهد معمولا در آثارش وجود دارد بیان می کند: مشهد کودکی و نوجوانی من را ساخته و همیشه علاقه داشتم به آن بپردازم. اما علاقه ام به شاهنامه فراتر از این است. چون شاهنامه فراتر از یک اثر ملی و به گمان من اثر بزرگ انسانی است که برای همه ملت ها و اقوام و همه کسانی که به نوعی با این هستی بی کران روبه رو می شوند می تواند کارساز باشد.