
در نشست خبری پنجمین جایزه ملی داستان حماسی مطرح شد
«حماسههای جنگ امروز تا نبرد فردا» به محورهای جایزه داستان حماسی اضافه شد
رئیس حوزه هنری خراسان رضوی با اشاره به پنجمین جایزه ملی «داستانحماسی» گفت: در این دوره، علاوه بر محورهای دورههای گذشته، دو موضوع «حماسههای جنگ امروز تا نبرد فردا» و «حماسههای دینی و مقاومت اسلامی» به محورهای این رویداد ادبی اضافه شده است.
مجید عسگری در نشست خبری «پنجمین جایزه ملی داستان حماسی» که صبح یکشنبه در سالن جلسات حوزه هنری خراسان رضوی برگزار شد، با اشاره به انتشار فراخوان پنجمین دوره جایزه ملی داستان حماسی، گفت: در این دوره، علاوه بر محورهای دورههای گذشته، دو موضوع «حماسههای جنگ امروز تا نبرد فردا» و «حماسههای دینی و مقاومت اسلامی» به محورهای این رویداد ادبی اضافه شده است.
او با اشاره به محورهای موضوعی «پنجمین جایزه ملی داستان حماسی» گفت: حماسههای جنگ امروز تا نبرد فردا، داستانهای حماسی تاریخی کهن، داستانهای حماسیِ ملی و بومی و داستانهای حماسیِ دینی و مقاومت اسلامی محورهای پنجمین دوره از این جشنواره هستند.
وی در تشریح پیشینه شکلگیری دبیرخانه هنر حماسی حوزه هنری خراسان رضوی اظهار کرد: این دبیرخانه حدود هفت تا هشت سال پیش با شناخت یک نیاز فرهنگی و هنری در جامعه شکل گرفت. در آن مقطع، با توجه به تحولات و تغییراتی که در سنتهای هنری و ادبی جامعه در حال وقوع بود، احساس کردیم مسئله قهرمان و حماسه در آثار فرهنگی و هنری کشور نیازمند توجه جدیتری است.
رئیس حوزه هنری خراسان رضوی افزود: یکی از محوریترین فعالیتهای این دبیرخانه در سالهای گذشته، برگزاری جایزه ملی داستان حماسی بوده است. دلیل اصلی تلاش ما برای تداوم قدرتمند این جایزه، اعتقاد به این موضوع است که ادبیات و کلمه، زیربنای هنر هستند. به این معنا که اگرچه ممکن است آثار هنری متعددی در گونهها و قالبهای مختلف تولید شوند، اما اگر در زیربنای ادبیات اتفاقی رخ ندهد، این آثار ماندگاری لازم را نخواهند داشت.
عسگری ادامه داد: بر همین اساس، جایزه ملی داستان حماسی با هدف کمک به تولید رمان و داستان مدرن، با نگاهی جدی به رویکرد قهرمانی و هویت واقعی ایرانی ـ اسلامی، طراحی شد و در چهار دوره گذشته این مسیر را دنبال کردیم و اکنون نیز پنجمین دوره آن را آغاز میکنیم.
وی با گرامیداشت یاد و خاطره زندهیاد سعید تشکری، نخستین دبیر علمی جایزه ملی داستان حماسی، بیان کرد: استاد سعید تشکری در دوره اول و تا نیمه دوره دوم همراه این جایزه بودند و بخش مهمی از شکلگیری این رویداد و سنت ادبی، مدیون تفکرات، راهنماییها و مشاورههای این چهره بزرگ داستاننویسی کشور است.
رئیس حوزه هنری خراسان رضوی همچنین با اشاره به درگذشت زندهیاد منصور انوری، نویسنده رمان «جاده جنگ»، گفت: انوری خالق یکی از رمانهای بلند و تأثیرگذار ادبیات کشور است که میتوان از آن بهعنوان اثری حماسی یاد کرد. متأسفانه در این مدت دو تن از سرمایههای ارزشمند ادبیات داستانی کشور را از دست دادهایم، اما خوشحالیم که با تداوم جایزه ملی داستان حماسی، مسیری که این دو بزرگوار در شکلگیری آن نقش داشتند، همچنان ادامه پیدا میکند.
عسگری با اشاره به تحولات امروز جامعه و اهمیت توجه به ادبیات حماسی تصریح کرد: اتفاقاتی که امروز در جامعه ما در حال وقوع است، نشان میدهد سنگبنایی که هفت تا هشت سال پیش با هدف دمیدن روح حماسه در هنر و ادبیات گذاشته شد، تا چه اندازه میتواند به کمک فضای فرهنگی و هنری کشور بیاید. امروز در یک رویارویی بزرگ تمدنی قرار داریم و آنچه به جامعه ما در این مواجهه کمک میکند، روح حماسه و هویتی است که در مردم این سرزمین وجود دارد.
وی با بیان اینکه روح حماسه و شور جمعی مردم، ریشه در تاریخ و هویت ایران دارد، افزود: زمانی که دبیرخانه هنر حماسی و جایزه داستان حماسی را راهاندازی کردیم، به خراسان بزرگ و تمدنی که در این جغرافیا شکل گرفته است، توجه داشتیم. خراسان از یک سو مهد مضجع شریف حضرت رضا(ع) و ادبیات شیعی و دینی است و آثاری همچون «خاوراننامه» و «علینامه» از ظرفیتهای ادبی برخاسته از این جغرافیا به شمار میروند.

خراسان مهد ادبیات حماسی و شاهنامه فردوسی است
رئیس حوزه هنری خراسان رضوی ادامه داد: از سوی دیگر، خراسان مهد ادبیات حماسی و شاهنامه فردوسی است؛ اثری که سنت بزرگ حماسهسرایی را برای ما به ارمغان آورده است. به همین دلیل معتقدیم اگر قرار بود جایزه داستان حماسی در خراسان، بهعنوان مهد شاهنامه، آغاز نشود، شاید هیچ نقطه دیگری از کشور به اندازه این جغرافیا شایستگی میزبانی چنین رویدادی را نداشت. امروز خوشحالیم که در این مسیر پیشگام بودهایم و آن را ادامه میدهیم.
عسگری با اشاره به سومین ظرفیت هویتی خراسان، یعنی پیشینه آن در پرورش رهبران انقلاب اسلامی، گفت: خراسان خاستگاه رهبران بزرگی بوده است که در شکلگیری هویت و تمدن ایران اسلامی نقش داشتهاند. در این میان، باید از رهبر شهیدمان یاد کنیم که با چند دهه مبارزه پیش از انقلاب و سالها رهبری کشور، در نهادینهشدن روح هویت و تمدن ایران اسلامی نقشآفرینی کردند.
وی با بیان اینکه جایزه ملی داستان حماسی بر سه مؤلفه هویت ایرانی و ملی، هویت دینی و هویت انقلابی استوار است، اظهار کرد: این جایزه بنا دارد با تکیه بر این سه مؤلفه، زمینه آیندهای پربارتر برای ادبیات کشور فراهم کند. تلاش ما این است که با تشویق و ایجاد انگیزه در میان داستاننویسان، آثاری خلق شوند که به تقویت یکپارچگی و انسجام جمعی در کشور کمک کنند و جامعه را بیش از گذشته با هویت تاریخی و فرهنگی خود آشنا سازند.
رئیس حوزه هنری خراسان رضوی در ادامه با اشاره به محورهای پنجمین دوره جایزه ملی داستان حماسی خاطرنشان کرد: در این دوره، علاوه بر موضوعاتی که در دورههای گذشته مورد توجه بوده، از جمله حماسههای بومی و ملی و حماسههای تاریخی و هویتی، دو موضوع جدید به فراخوان اضافه شده است.
عسگری نخستین موضوع جدید را «حماسههای جنگ امروز تا نبرد فردا» عنوان کرد و افزود: معتقدیم جنگی که با آن مواجه هستیم و رویارویی بزرگ تمدنی میان ایران و آمریکا و متحدان رژیم صهیونیستی، میتواند زمینهساز خلق آثار داستانی و رمان در ادبیات کشور باشد. موضوع دوم نیز «حماسههای دینی و مقاومت اسلامی» است که به مبارزات و فعالیتهای گروههای جهادی و جریانهای مقاومت در منطقه اختصاص دارد.
وی ابراز امیدواری کرد که اضافهشدن این دو محور، زمینه تولید آثار داستانی پربارتری را در پنجمین دوره جایزه ملی داستان حماسی فراهم کند.
عسگری در بخش دیگری از سخنانش به تفاوت این جایزه با سایر رویدادهای ادبی و جوایز کتاب اشاره کرد و گفت: یکی از تفاوتهای مهم جایزه ملی داستان حماسی این است که آثاری که به دبیرخانه ارسال میشوند، نباید پیش از این در قالب کتاب منتشر شده باشند. در واقع، نویسندگان با مشاهده فراخوان یا ایدهای را در ذهن دارند و در حال نگارش آن هستند یا با انگیزهای که از حضور در این جایزه به دست میآورند، نگارش اثری تازه را آغاز میکنند.
جایزه ملی داستان حماسی سنتی برای حمایت از تولید آثار ادبی است
وی تأکید کرد: این ویژگی موجب شده است جایزه ملی داستان حماسی به سنتی برای حمایت از تولید آثار ادبی تبدیل شود و به رونق تولید رمان و داستان در فضای ادبیات داستانی کشور کمک کند. هدف ما این است که این رویداد علاوه بر تأثیرگذاری بر فضای عمومی جامعه، در گام نخست بتواند جریان تولید ادبیات داستانی کشور را تقویت کند.
عسگری گفت: ما در این جایزه ملی، به نویسندهها نگاهی جدی داشتیم، همت مان بر این بود که با تجربه ای که به دست می آوریم به سوی بهتر برگزار شدنِ این جایزه ملی پیش برویم. در دور سوم و چهارم این جایزه، داستان کوتاه را اضافه کردیم. ما در ادبیات کشور یک خلا جدی به اسم رمان نوجوان داریم، لذا به دنبال خلق آثاری برای نوجوانان هم هستیم.
رئیس حوزه هنری خراسان رضوی گفت: بررسی برگزیدگان دوره های قبل مبین این است که در ادوار گذشته این جایزه ملی، هم داستاننویسانِ کهنهکار و هم نویسندگانِ نوقلم را در کنار یکدیگر داشتهایم و به همین دلیل است که این جایزه امروز به یک برند جدی در ادبیات داستانی کشور تبدیل شده است. بسیاری ناشران از الان از ما می خواهند که آثاری که به این جایزه راه پیدا می کند را برای چاپ در اختیار آنان بگذاریم.
وی افزود: در این جایزه ما بخشی به نام «دستار فردوسی» داریم که این جایزه به داستان نویسی که در جایزه شرکت نکرده است اما توانسته یک اثر حماسی را خلق کند، تعلق می گیرد، که در برخی ادوار این دستار به زنده یاد منصور انوری و علی محمد مودب، محمدکاظم کاظمی تعلق گرفته است.
عسگری اظهار کرد: ما به نسبت بسیاری از جایزههای مشابه داستاننویسی، توفیقاتِ خوبی داشتهایم. به عنوان مثال در دور سوم این جایزه ملی رمان «بی چهرگان» به عنوان اثر اول برگزیده شد که به قلم محمودی ایرانمهر بود، این کتاب امروز به چاپ ششم رسیده است و رسیدنِ یک اثر به چاپ ششم بدون فروش سازمانی کار سختی است، یا کتاب «پارابان» وارد چاپ سوم شده است.

اضافه شدن بخش رمان نوجوان به پنجمین جایزه ملی داستان حماسی
حسین عباس زاده، دبیر اجرایی «پنجمین جایزه ملی داستان حماسی» نیز در ادامه این نشست گفت: در پنجمین دوره جایزه ملی داستان حماسی، علاوه بر اضافه شدن دو محور موضوعی جدید با عناوین «حماسههای جنگ امروز تا نبرد فردا» و «حماسههای دینی و مقاومت اسلامی»، بخش رمان نوجوان نیز به قالبهای این رویداد ادبی افزوده شده و داستان کوتاه از بخشهای رقابتی آن حذف شده است.
وی اظهار کرد: یکی از تفاوتهای مهم پنجمین دوره با دورههای گذشته، اضافه شدن دو محور موضوعی جدید به فراخوان است. در دورههای قبل، موضوعاتی همچون حماسههای تاریخی، بومی و دینی مورد توجه قرار داشت، اما در این دوره با توجه به اتفاقات اخیر و جنگهایی که به کشور تحمیل شده است، موضوع «حماسههای جنگ امروز تا نبرد فردا» نیز به محورهای جایزه اضافه شده است.
عباس زاده افزود: همچنین موضوع «حماسههای دینی و مقاومت اسلامی» بهعنوان یکی دیگر از محورهای جدید در نظر گرفته شده است تا نویسندگان و هنرمندان بتوانند آثار داستانی خود را با این موضوعات تولید و به دبیرخانه ارسال کنند. در متن فراخوان نیز توضیحات لازم درباره هر یک از این محورها و منظور دبیرخانه از موضوعات اعلامشده ارائه شده است.
این داستاننویس با اشاره به تغییر قالبهای پذیرش آثار در پنجمین دوره جایزه ملی داستان حماسی بیان کرد: در دورههای گذشته، داستان کوتاه و رمان از قالبهای اصلی رقابت بودند، اما در این دوره بخش داستان کوتاه حذف شده و جایزه در دو بخش «رمان بزرگسال» و «رمان نوجوان» برگزار میشود. بخش رمان بزرگسال از دورههای قبل وجود داشته، اما با توجه به احساس نیاز دبیرخانه به توجه بیشتر به ادبیات داستانی نوجوان، بخش رمان نوجوان نیز به این دوره اضافه شده است.
دبیر اجرایی «پنجمین جایزه ملی داستان حماسی» با اشاره به شرایط اختصاصی شرکت در جایزه گفت: یکی از مهمترین ویژگیهای جایزه ملی داستان حماسی، تولیدی بودن آن است؛ به این معنا که آثار باید برای شرکت در این رویداد نوشته و تولید شوند. بنابراین، آثاری که پیش از این در قالب کتاب منتشر شده باشند، امکان شرکت در جایزه را ندارند. همچنین آثار نباید پیشتر نامزد یا برگزیده جایزه دیگری شده باشند و سایر شرایط و ضوابط اعلامشده در فراخوان نیز باید رعایت شود.
وی با بیان اینکه آثار تمام فارسیزبانان جهان در این رویداد پذیرفته میشود، تصریح کرد: اگرچه جایزه ملی داستان حماسی یک رویداد بینالمللی محسوب نمیشود، اما محدودیتی برای ارسال اثر از سوی فارسیزبانان خارج از کشور وجود ندارد. در دورههای گذشته نیز نویسندگانی از کشورهایی مانند افغانستان و جمهوری آذربایجان در این جایزه شرکت کردهاند.
جوایز این جایزه
حسین عباس زاده درباره جوایز نقدی پنجمین دوره نیز اظهار کرد: میزان جوایز این دوره رشد قابل توجهی داشته است؛ بهگونهای که در هر دو بخش رمان بزرگسال و رمان نوجوان، به نفر اول ۴۰۰ میلیون تومان، نفر دوم ۳۰۰ میلیون تومان و نفر سوم ۲۰۰ میلیون تومان اهدا خواهد شد. همچنین آثار برگزیده این رویداد به چاپ خواهند رسید.
دبیر اجرایی «پنجمین جایزه ملی داستان حماسی» مهلت ارسال آثار به پنجمین جایزه ملی داستان حماسی را تا پایان فروردینماه ۱۴۰۶ اعلام کرد و از علاقهمندان خواست برای اطلاع از جزئیات فراخوان، شرایط شرکت و نحوه ارسال آثار به وبسایت رسمی حوزه هنری مراجعه کنند.
وی در ادامه با ارائه گزارشی از چهار دوره گذشته جایزه ملی داستان حماسی گفت: نخستین دوره این جایزه در سال ۱۳۹۷ با موضوع اقتباس از داستانهای حماسی نامه ایران و شاهنامه فردوسی برگزار شد و در آن دوره بهجای دریافت اثر کامل، طرحهای داستانی از نویسندگان پذیرفته شد که در مجموع ۲۲۰ طرح به دبیرخانه رسید و در نهایت سه اثر بهعنوان آثار برگزیده انتخاب شدند.
وی ادامه داد: در دومین دوره، موضوع اقتباس از داستانهای شاهنامه فردوسی با رویکرد فتحنامهها و روایتهای حماسی بومی در مناطق مختلف ایران در نظر گرفته شد. در این دوره، ۲۵۰ اثر شامل ۹۹ رمان و ۱۵۱ داستان کوتاه به دبیرخانه رسید.
به گفته وی، در سومین دوره جایزه، موضوع روایت حماسههای دینی و تاریخی مورد توجه قرار گرفت و آثار در قالب داستان کوتاه، رمان و بخش ویژه دریافت شدند. در این دوره ۷۷۸ اثر به دبیرخانه ارسال شد. در چهارمین دوره نیز با محوریت روایت حماسههای بومی، دینی و تاریخی، مجموعاً ۸۸۹ اثر در دو قالب داستان کوتاه و رمان به دبیرخانه رسید.
وی با اشاره به روند افزایشی مشارکت نویسندگان در این رویداد اظهار کرد: تعداد آثار رسیده از ۲۲۰ طرح در دوره نخست به ۲۵۰ اثر در دوره دوم، ۷۷۸ اثر در دوره سوم و ۸۸۹ اثر در دوره چهارم افزایش یافته است. همچنین در طول چهار دوره گذشته، از هر ۳۰ استان کشور آثاری به دبیرخانه ارسال شده که نشاندهنده گستره ملی این جایزه است.
این نماینده دبیرخانه خاطرنشان کرد: یکی دیگر از ویژگیهای جایزه ملی داستان حماسی، پراکندگی جغرافیایی برگزیدگان آن است؛ بهطوریکه در بیشتر دورهها، نویسندگانی از استانهای مختلف کشور در میان برگزیدگان حضور داشتهاند. برای نمونه، در دوره چهارم نیز برگزیدگانی از استانهای مختلف انتخاب شدند و این موضوع نشان میدهد جایزه توانسته است فراتر از خراسان رضوی، در سطح ملی میان نویسندگان و داستاننویسان جایگاه پیدا کند.
وی ابراز امیدواری کرد که پنجمین دوره جایزه ملی داستان حماسی با توجه به محورهای جدید، قالبهای تازه و افزایش جوایز نقدی، زمینه حضور گستردهتر نویسندگان و تولید آثار داستانی ارزشمند را فراهم کند.
عباس زاده بیان کرد: جوایز این جشنواره از حقالتالیف هر اثر مجزا هستند. یعنی از چاپ اولِ کتابهای بعدی، با نویسنده هر کتاب قراردادی برای حق التالیف امضا میشود.
گفتنی است علاقهمندان برای شرکت در این جایزه ملی میتوانند به سایت dastanhemasi.ir مراجعه کنند.
مطالب مرتبط

عکاس خراسانی رتبه نخست جشنواره بینالمللی عکس کار ترکیه ۲۰۲۶ را کسب کرد

نمایشگاه خوشنویسی «مشق مشتاقان» در مشهد افتتاح شد

گزارش تصویری | نشست «تجربه داستان» با نقد کتاب «فراموشت نمیکنم»

«من همین رضا سنجرانی را دوست دارم» رونمایی شد

دومین رویداد بینالمللی «سیمرغ» با تمرکز بر حماسههای معاصر و نقالی رضوی برگزار میشود

قابهایی از نشست خبری پنجمین جایزه ملی داستان حماسی
نظرات
در حال بارگذاری…