ادبیات حماسی را به مسئله ملی تبدیل کنیم

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری خراسان رضوی، «مهدی کفاش» نویسنده مشهدی الاصل متولد گرگان است که از جمله فعالان عرصه نگارش به حساب می آید و علاوه بر نگارش رمان هایی از جمله «یکی بود، سه تا نبود»، «وقت معلوم» و «قرار مهنا»، افتخارات متعددی در جشنواره های داستانی به دست آورده است که از جمله آن می توان به نامزدی دریافت دهمین جایزه ادبی جلال آل احمد، برگزیده جشنواره داستان جوان تهران، برگزیده جشنواره داستان جوان بندر عباس، برگزیده جشنواره داستان معجزه آخر، برگزیده جشنواره داستان شاخه طوبی، کاندیدای داستان برگزیده طنز جشنواره طنز مکتوب، کاندیدای فیلمنامه برتر جشنواره فیلم نیایش، کاندیدای داستان برگزیده آیسسکو و ... اشاره کرد. وی علاوه بر کار نگارش، در حوزه داوری جشنواره های داستان نیز حضور داشته و همچنن در بخی از جشنواره های داستانی از جمله جشنواره خودنویس و جشنواره داستان حماسی، به عنوان منتور و مربی در کنار داستان نویسان جوان دیگر قرار گرفته است.

تکلیف خود را درباره برداشت از عنوان «داستان حماسی» روشن کنیم
کفاش در حاشیه برگزاری سومین جایزه ملی داستان حماسی در مشهد می گوید: یکی از اتفاقاتی که باید در جشنواره ادبیات حماسی بیفتد، این است که مشخص شود مقصود ما از ادبیات حماسی، ژانر و گونه ای از ادبیات داستانی است که به حماسه می‌پردازد و یا این که مقصود ما، مضمون حماسه است.
وی می افزاید: اگر مقصود از ادبیات حماسی، مضمون حماسه باشد، ناچار هستیم که با مضمون حماسه، ژانرهای دیگری تولید کنیم. مثلا «ادبیات پلیسی حماسی» یا «ادبیات عاشقانه حماسی» و ... داشته باشیم. باید برای دوره های آینده جایزه داستان حماسی، تکلیف این موضوع مشخص شود.
کفاش در ادامه خاطرنشان می کند: پیشنهاد بنده نیز این است که به داستان حماسی در جایگاه «مضمون» و نه یک «ژانر» نگاه کنیم تا بتوانیم تنوع گونه‌های مختلف داستانی برای مخاطب های مختلف داشته باشیم. ما می توانیم ادبیات داستانی حماسی را مثلاً در گونه فانتزی و برای مخاطبان نوجوان داشته باشیم.

بیش از «بازنویسی» به «بازآفرینی» فکر کنیم
نویسنده رمان «وقت معلوم» در ادامه می گوید: مسئله دیگر این که به نظر می رسد بیشتر آثار تولید شده، در فضای «بازنویسی تاریخی» است. در حالی که این موضوع، چشم‌انداز آینده را برای نویسنده های جوان و خوش ذوق باز نمی کند. اتفاق مهم تری که بهتر است بیفتد، این است که در دوره‌های بعدی جشنواره، نگاهی به ۲۰ سال آینده داشته باشیم و بیش از «بازنویسی» به «بازآفرینی» فکر کنیم. یعنی داستان هایی که مضمون حماسی دارند را در افق 20 سال آینده ببینیم و به وجود بیاوریم و بنویسیم.

ادبیات حماسی را به بخشی از ملیت خود تبدیل کنیم
کفاش تاکید می کند: اتفاق مهم تری که باید بیفتد، این است که اگر به گذشته می رویم، به دنبال خلأهای تاریخی بگردیم و قهرمان بسازیم. مثلا امروز ما با جریان حقابه رود هیرمند و ماجرای دریاچه هامون مواجه هستیم که تا حال حاضر برای ما به عنوان یک مسئله کشاورزی یا صید و ماهیگیری مطرح بوده که به عنوان یک شغل به آن نگاه می کردیم. اما وقتی به عنوان یک مسئله ملی به آن نگاه می کنیم، به دوران ناصرالدین شاه می رویم و می گردیم و فکر می‌کنیم در مورد این اختلاف حقابه، چه قهرمان هایی وجود داشته اند که مقاومت کردند هیچ بخشی از این سرزمین جدا نشود و حتی اگر وجود نداشته اند، قهرمان بیافرینیم. رستم هایی در آن زمان بوده اند که بر سر این مسئله جنگیده اند. اینگونه است که ادبیات حماسی به مسئله قومی و ملی ما تبدیل می‌شود و به آن بها داده می شود. به عبارت دیگر، ادبیات حماسی تبدیل به بخشی از ملیت ما می شود و قهرمان هایی به وجود می آید که داستان های آنها در دوره های آینده خوانده می شود و هویت تازه و به روز شده ملی برای یک ایرانی ساخته می شود.